Witamy na naszej witrynie

Pierwszy news

Drugi news...

Trzeci news...

Czwarty news…

Piąty news...

 

  • Ambona – św. Jan
  • Ambona – św. Marek
  • Ambona – św. Mateusz
  • Ambona – św. Łukasz
  • Ambona
  • Budowa kościoła-Trzebnica-według żywota św. Jadwigi
  • Chrzcielnica z XVIII w. – zakrystia
  • Chór parafialny – 2009
  • Fasada kościoła św. Jadwigi – I połowa XX w
  • Fasada kościoła – 1969
  • Fasada – 2013
  • Fasada – 2013r
  • Fasada –2013
  • Fasada– 2013
  • Fasada–2013
  • Figura Matki Bożej  w wirydarzu – 2013
  • Fotografia z I poł. XX w
  • Fotografia z I poł. XX wieku
  • Fragment elewacji zachodniej. Tuż obok widocznego okna znajdowało się wcześniej okienko do krypty -obecnie zamurowane – 2013
  • Fragment klasztoru – 2013
  • Fragment krypty – 2008
  • Fragment krypty– 2008
  • Fragment krypty–2008
  • Fragment miasta – XIX w
  • Fragment wirydarza – 2013
  • Fragment wirydarza– 2013
  • Furta klasztorna – 2013
  • Furta klasztorna – inskrypcja z XVIII w. związana z tradycją sprowadzenia franciszkanów do Złotoryi przez św. Jadwigę. 2013
  • Kościół-św--Jadwigi-–-wnętrze
  • Nawa główna, prezbiterium
  • Nawa główna
  • Obraz ołtarza  bocznego
  • Obraz ołtarza bocznego
  • Obraz w ołtarzu głównym – 2006
  • Obraz św. Jadwigi w zakrystii, XVIII w. – 2010
  • Ołtarz boczny – 2013
  • Ołtarz boczny. Dokument z  1865 r. z relikwiami św. Januarego i Seweryna
  • Ołtarz główny – 1982
  • Ołtarz główny –2005
  • Ołtarz główny– 2005
  • Remont fasady – 2003
  • Ryc. F. B. Wernera z XVIII w. z kościołem św. Jadwigi i klasztorem franciszkanów
  • Rycina F. B. Wernera z XVIII w. – widok ogólny miasta
  • Rycina F.B. Wernera z XVIII w. z kościołem św. Jadwigi i klasztorem franciszkanów
  • Teren przed wejściem do kościoła św. Jadwigi – 2013
  • Widok na emporę organową – 2013
  • Widok ogólny od południowego wschodu – lata 80. XX w
  • Widok ogólny od południowego wschodu –lata 80. XX w
  • Widok ogólny od południowego wschodu– lata 80. XX w
  • Widok ogólny od południowego wschodu–lata 80. XX w
  • Widok ogólny – XIX w
  • Widok ogólny – ok. 1990
  • Widok ogólny –2013
  • Widok ogólny– 2013
  • Widok ogólny–2013
  • Widok z wieży kościoła NMP – fot. 2013
  • Widok z wieży kościoła NMP – fot. sprzed 1945
  • Widok. z I poł. XX w
  • Widokówka z I poł. XX w
  • Wizyta pielgrzymów – 2013
  • Zakrystia większa
  • Zakrystia większa_2
  • Zakrystia większa_3
  • stary-ornat

Kościół św. Jadwigi i klasztor pofranciszkański

 

Zarys dziejów

            Długie dzieje kościoła św. Jadwigi i klasztoru wiązały się przez stulecia z zakonem franciszkanów. Najstarsze źródła poświadczają ich pobyt w mieście od połowy XIII w. Jeśli franciszkanie osiedlili się tutaj faktycznie później niż w 1212 r., to z pewnością w połowie XIII stulecia istniał już w tym miejscu kościół i klasztor. Niektórzy badacze wskazują na fragment XVI-wiecznego franciszkańskiego źródła, wedle którego konwent złotoryjski pod wezwaniem Św. Marii konsekrował swój kościół pod patronatem Św. Antoniego z Padwy już w 1232 r.  Jeśli tak było, to dopiero po śmierci Jadwigi obrano ją opiekunką kościoła. Średniowieczne budowle zrujnowali husyci w 1427-1428 r., mordując także zakonników. Wiek XV pamiętają tylko mury zakrystii. Po najeździe husytów budynki powoli odbudowano, w 1505 r. powstała we wnętrzu kaplica św. Otylii, w 1506 r. ukończono budowę sklepienia. Ok. 1526 r. świątynię przejęli protestanci. Wkrótce potem w klasztorze znalazło swoje miejsce gimnazjum Valentina Trozendorfa, słynne w całej środkowej Europie. Szkoła funkcjonowała tutaj do pożaru w 1554r., który zamienił obiekty w zgliszcza. 

            W 1704 r. powrócili franciszkanie-obserwanci, dokonując odbudowy kościoła i klasztoru (1708-1725). Uroczysta konsekracja świątyni po jej odbudowie nastąpiła w 1736 r. Zakon przebywał w Złotoryi do kasacji w 1810 r., a kościół pozostaje katolickim do dzisiaj. W 1813 r. w kościele istniał lazaret. Przed ostatnią wojną w klasztorze mieściła się szkoła katolicka. W 1865 r. kanonik wrocławski Adrian Włodarski poświęcił ołtarze kościoła; umieszczono w nich relikwie świętych.

            W 1867 r. świątynia przeszła generalną renowację (msze św. odbywały się w tym czasie w sali posiedzeń rajców), zakończoną uroczystym poświęceniem kościoła 25 sierpnia 1867 r.  Pożary dachu miały miejsce w 1808 i 1949 r., większe remonty dachu i elewacji w l. 1974-1975, 1977-1978, 1991, 2003-2006.

Do rejestru zabytków kościół św. Jadwigi oraz budynek klasztoru wpisane zostały w 1959 r., a wyposażenie kościoła  w 1983 r.

            

Wygląd zewnętrzny 

            Kościół i klasztor stanowi od początku nierozerwalny kompleks architektoniczny. Budynek klasztorny dobudowany jest do ściany wschodniej kościoła, jest piętrowy z dwuspadowym dachem. Do wnętrza dostać się można przez osobna zewnętrzną furtę lub z wnętrza kościoła (z kaplicy św. Otylii lub zakrystii). Z tradycją sprowadzenia franciszkanów do Złotoryi przez św. Jadwigę wiąże się XVIII-wieczny (?) napis nad furtą klasztorną: „Munificentia S. Hedwigis 1212” („Szczodrobliwość św. Jadwigi 1212”; inskrypcję odnowiono w 2010 r.). 

            Wieżyczka w dachu kościoła pochodzi z pocz. XX wieku, wisi w niej dzwon „Josef” z  1929 r. Godny zwiedzenia jest też wewnętrzny dziedziniec klasztoru, zw. wirydarzem, z figurą Matki Boskiej. 

            Barokowa ściana frontowa kościoła z figurami świętych Antoniego (po lewej) i Franciszka powstała w 1 ćwierci XVIII w. Fasada nawiązuje kształtami do wzorów baroku włoskiego.

 

Wnętrze kościoła

            Kościół jest jednonawowy. Wyposażenie pochodzi w większości z XVIII w. Obraz ołtarza głównego (namalowany przez J. H. Kynasta w 1769 r., odnawiany w 1991 r.) przedstawia św. Jadwigę u stóp Chrystusa, który z krzyża błogosławi świętą („Wizja św. Jadwigi”). Po bokach ołtarza dwie stylizowane monstrancje z relikwiami wielu świętych. Obfitość ornamentyki  skłania niektórych historyków sztuki do uznania ołtarza głównego za rokokowy. Również z XVIII stulecia są ołtarze boczne z obrazami Matki Boskiej i Anny Samotrzeciej z Marią. Odnowienie wszystkich ołtarzy miało miejsce w l. 1991-1993. Na ścianach prezbiterium znajdują się cztery obrazy, zapewne z końca XVIII w., z wizerunkami Ojców Kościoła – po prawej Grzegorz Wielki i Augustyn, po lewej Hieronim i Ambroży.

            Ambona z płaskorzeźbami czterech Ewangelistów (od lewej – Mateusz z uskrzydlonym młodzieńcem, Marek z lwem, Łukasz z wołem i Jan z orłem) i grupą Opłakiwania na baldachimie pochodzi z XVIII w. Obrazy Drogi Krzyżowej w nawie pochodzą z 1893 r. Witrażowe oszklenia okien zostały ufundowane przez parafian oraz rodzinę Urban z Niemiec w 1991 r., nową posadzkę położono w 2004 r. Ostatnia generalna renowacja ambony oraz ołtarzy miała miejsce w l. 2005-2006

            Na jedynej w kościele emporze (odnawianej m.in. w 1937 r.) znajduje się mechanizm organowy w barokowej odbudowie, skonstruowany przez Wilhelma Postela w 1859 r. (na strychu klasztoru istnieje jeszcze stary miech napędzany nożnie). Pod emporą organową znajdują się dwa XVIII-wieczne konfesjonały.

            W 1505 r. Zygmunt Zedlitz ufundował kaplicę ku czci św. Otylii (w lewo od głównego wejścia ze stiukową XVIII-wieczną dekoracją sklepienia). Witraż w oknie kaplicy, autorstwa Alberta Figla, przedstawiający św. Jerzego walczącego ze smokiem, pochodzi z 1943 r. (odnowiony został w 2002 r.). W kaplicy znajduje się także grupa Ukrzyżowania, ustawiona w 1936 r. i przypisywana C. J. Hiernlemu.

            Kościół posiada dwie zakrystie, z których mniejsza znajduje się w południowej apsydzie. W zakrystiizobaczyć warto obraz Św. Jadwigi z początkówz XVIII w.

            krypcie kościoła (położonej pod prezbiterium i zakrystiami; dostęp, niestety, niemożliwy) spoczywają zwłoki zakonników (sprzed 1810 r.), księży i osób świeckich, wszystkie noszące ślady licznych profanacji. Według zapisów kronikarskich, tylko w latach 1710-1754, oprócz mnichów, spoczęło tutaj aż 55 osób świeckich. Taka duża liczba świeckich pochówków w tym miejscu, w porównaniu do innych śląskich klasztorów franciszkańskich, świadczy o zapewne o licznych dobrodziejach klasztoru i kościoła a także o cenieniu sobie przez zamożniejszych katolików złotoryjskich wiecznego spoczynku w takim właśnie miejscu. W krypcie, jak wynika ze wspomnień pastora Johannesa Grünewalda, zostały ukryte w 1945 r. naczynia liturgiczne, dzięki czemu nie padły łupem żołnierzy sowieckich i mogły potem służyć  pierwszym polskim kapłanom. Mamy nadzieję, że w przyszłości gospodarze świątyni i konserwator zabytków pomyślą o renowacji i udostępnieniu krypty, która nie ma swojego odpowiednika w żadnym innym złotoryjskim kościele. 

Roman Gorzkowski